مسابقات جهانی کشتی آزاد با تمام فراز و فرودها به پایان رسید و حالا فقط ورقی از دفتر تاریخ دنیاست. با عناوینی که تا ابد برای قهرمانان و کشورها می‌ماند و رکوردهایی که مشخص نیست چه زمانی خواهد شکست. بعضی از این رکوردها انصافاً بسیار بزرگ و با ارزش بودند که نشان از سطح بالای مسابقات امسال داشتند.
کابوی ۳۶ ساله در قلمرو خرس بزرگ
کایل دیک، قهرمان آمریکایی در ۳۶ سالگی به پنجمین مدال طلای جهانی خود رسید. او سلطه آمریکا در وزن ۸۶ کیلو را بعد از تیلور و والنسیا ادامه داد و البته نام خود را وارد کتاب رکوردها کرد، چه به خاطر مدال طلا در این سن و سال و چه رسیدن به رکورد دو قهرمان بزرگ روس.
فداکاری به سبک دوقلوهای افسانه ای!
برادران بلوگلازوف، از مشهورترین نوابغ تاریخ کشتی آزاد جهان هستند. سرگئی بلوگازوف با دو طلای المپیک و ۶ طلای جهانی در ۵۷ کیلوگرم، کنار یک نقره جهان که تنها تجربه او در ۶۲ کیلو بود، هنوز هم بعد از مدوید (با۱۰) و سایتیف (با۹) و در کنار فادزائف، یوردانف و سعدالله اف (با۸) روی سکوی سوم پرافتخارترین کشتی‌گیران تاریخ -از نظر مرغوبیت مدال و تعداد طلا- ایستاده و اگر برادری نمی کرد، با ۹ طلا و بدون باخت، افسانه می شد. (عینا کاری که بوایسار سایتیف کبیر برای برادرش آدام کرد وگرنه به رکورد مدوید می رسید)
آناتولی زودتر از سرگئی به تیم ملی شوروی رسید. او ۳ طلا در ۳ وزن مختلف (۴۸-۵۲-۵۷) گرفت، در سالهایی که تغییر اوزان نداشتیم. سالی که او به ۵۷ کیلو آمد -چون نمی‌توانست وزن کم کند- برادرش فداکاری کرد و به ۶۲ کیلو رفت، نتیجه این شد که آناتولی طلای جهان گرفت و سرگئی فینال را باخت! بعدها بوایسار در برخی سالها به نفع آدام کنار کشید و به وزن بالاتر نرفت تا به سرنوشت بلوگلازوف و فادزائف دچار نشود.
فقط سیاست جلو تانک روس‌ها را گرفت
چند دهه طول کشید و روسیه جانشین شوروی شد تا عبدالرشید سعدالله اف رکورد هم وطنش را تکرار کند. رشید در ۱۸ سالگی، سال ۲۰۱۴ قهرمان ۸۶ کیلوگرم جهان شد و بدون شکست تا المپیک ریو طلا گرفت. بعد صعود به ۹۷ کیلوگرم سلطه خود در دنیای کشتی را ادامه داد، تا وقتی به خاطر جنگ اوکراین، روس‌ها در سال ۲۰۲۲ از تمام میادین ورزشی حذف شدند.
بعد ۷ طلا، سیاست ترمز رشید را کشید! سال بعد اجازه یافت بدون پرچم در مسابقات شرکت کند که بدون تمرین آمد و تا نیمه نهایی رفت و آنجا از تاج الدینف جلو بود که مصدومیت اجازه نداد ادامه دهد. مدال برنز هم پرید! قبل المپیک پاریس اعلام مواضع سیاسی او در حمایت از کشورش، باعث شد فرانسه به او ویزا ندهد و سومین طلای المپیکش پرید! او از فرصت چهار وزن غیر المپیکی استفاده، به ۹۲ کیلو آمد و با شکست دادن تیلور و کامران قاسم‌پور در سومین وزن نیز قهرمان جهان شد.
یانکی تمام نشدنی
حالا کایل دایک، قهرمان آمریکایی با رکورد این دو روس بزرگ و نامدار مساوی کرده (البته هستند کسانی که از تغییر اسمی اوزان استفاده و در ۳ وطن مدال بگیرند، مثلا ۵۷ و ۵۸ یا ۶۲، ۶۳ و ۶۶ که در اصل یکی بود) او که در ۷۹ کیلو ۲ سال متوالی قهرمان جهان شد. سپس برای تجربه المپیک به ۷۴ کیلو آمد و دو برنز دو المپیک ۲۰۲۰ و ۲۰۲۴ را گرفت. در این حد فاصل دو طلای جهان در ۷۴ کیلو را هم به سینه زد و بعد از یک سال دوری، امسال آمد و در انتخابی کشتی آزاد آمریکا، والنسیا را برد و در ۸۶ کیلو طلای او را تکرار کرد. حالا او سومین نفری است که در سه وزن مختلف قهرمان جهان می‌شود.
رکورد ۵۰ و ۳۰ ساله زیر دست کاپیتان
اما حسن یزدانی هم در این مسابقات یک رکورد جهانی برای کشور خودمان به جا گذاشت. پیش از این محمد ابراهیم سیف‌پور اولین کشتی‌گیری بود که در سه وزن مختلف (۵۲، ۵۷ و ۶۳ کیلو) روی سکوی جهانی رفت. سپس در دهه ۹۰ که هنوز کشتی ۱۰ وزن داشت، رسول خادم به این رکورد رسید. البته بعدا دبیر هم در ۳ وزن ۵۸، ۶۳ و ۶۶ مدال جهانی گرفت اما با تغییر اسمی اوزان -آن سالهای ابتدای هزاره سوم کشتی بین ۷ و ۸ وزن مدام در رفت و آمد و سردرگم بود- وزن ۶۳ به ۶۶ تبدیل شد و تمام کشتی گیران جهان به اجبار در آن سالها، مدام به وزن های جدید کوچ می کردند.
حالا بعد از نیم قرن، حسن یزدانی رکورد سیف پور و بعد ۳ دهه رکورد رسول را شکسته و تنها کشتی‌گیر تاریخ ما شد که در چهار وزن مختلف، مدال جهان و المپیک دارد. یزدانی که صاحب رکورد بی تکرار ۱۱ مدال متوالی جهان و المپیک در ایران است، سال ۲۰۱۵ در اولین حضور جهانی در ۷۰ کیلو نقره گرفت. ۲۰۱۶ در المپیک ریو در ۷۴ کیلو طلا گرفت و از ۲۰۱۷ با صعود به ۸۶ کیلو، صاحب ۸ مدال جهان و المپیک در این وزن شد.
قاتل دو قهرمان المپیک هم حریف او نشد
یزدانی بعد المپیک پاریس، کتفش را جراحی کرد. پیش از این نامدارترین قهرمانان ما -از جمله دو قهرمان المپیک یعنی عبدالله موحد و علیرضا دبیر - بعد از جراحی کتف، دیگر نتوانستند به ورزش قهرمانی ادامه دهند. این مثل در دنیای کشتی وجود داشت که مصدومیت کتف، پایان راه برای کشتی‌گیر است، حتی اگر مثل دبیر در ۲۴ سالگی دچارش شود.
اما یزدانی آمد و بعد از ۳۰ سالگی این تابو را شکست. سال قبل به دلیل دوران نقاهت، از تشک دور بود و امسال آمد و در دو وزن بالاتر -یعنی ۹۷ کیلو- با پیروزی مقابل عنواندار جهان و المپیک ما یعنی آذرپیرا، صاحب دوبنده تیم ملی شد و در مسابقات جهانی نیز در گروه مرگ، تا مدال برنز بالا آمد. او حالا در چهار وزن مختلف مدال دارد.
یزدانی به رکورد رسول هم رحم نکرد!
برای درک ارزش کار یزدانی، کافیست به این نکته اشاره کنیم که پیش از او تنها یک کشتی‌گیر توانسته بود در چهار وزن مختلف، دوبنده تیم ملی را به تن کند. اما همان نابغه استثنایی نیز فقط در ۳ وزن، مدال جهان و المپیک گرفت! رسول خادم که ابتدا در ۶۸ کیلو ملی پوش شد و به آسیا هم رفت، با افزایش وزن و به خاطر حضور برادرش امیر در ۷۴، مجبور شد به ۸۲ کیلو و دو وزن بالاتر برود. کاری که یزدانی با نگاه به المپیک لس آنجلس تکرار کرد.
رسول در تجربه اول جهانی به ژوزف لوهینا اهل چک باخت و همان دور اول اوت شد اما در المپیک ۹۲ بارسلون برنز گرفت. سپس در سال ۹۳ بخاطر ارنج تیم، چون برادرش به ۸۲ آمده و عباس جدیدی را در ۹۰ داشتیم، به ۱۰۰ کیلو رفت و دوباره دور اول حذف شد. با دوپینگ جدیدی و پس گرفتن طلای جهان و محرومیتش، رسول به ۹۰ کیلو آمد و سه طلای متوالی جهان و المپیک گرفت. بعد از خداحافظی از کشتی (بعد المپیک ۹۶) به خاطر اولین میزبانی بعد انقلاب و کمک به تیم ملی، به کشتی برگشت و در ۱۳۰ کیلو دوبنده تیم ملی را پوشید و مدال نقره جهانی ۹۸ را گرفت.
۳ مدال رسول در ۳ وزن ۸۲، ۹۰ و ۱۳۰ که حالا یزدانی بعد مدال ۷۰، ۷۴ و ۸۶، با مدال ۹۷ رکورد اورا هم شکست.
