جام جم آنلاین - رأی دیدار ملوان و تراکتور از آن تصمیم‌هایی است که حتی با پایان رسیدگی انضباطی هم بحث درباره آن تمام نمی‌شود. مسابقه‌ای که به دلیل فحاشی و شعار‌های توهین‌آمیز تماشاگران ملوان و خودداری تراکتور از ادامه حضور در زمین برگزار نشد حالا با حکمی تعیین تکلیف شده که هر دو باشگاه را متضرر می‌کند.
بر اساس رأی اعلام‌شده در پنجم آبان ۱۴۰۵ تراکتور به دلیل ترک زمین و حاضر نشدن در مسابقه با نتیجه ۳ بر صفر بازنده شد. در سوی دیگر ملوان به دلیل رفتار تماشاگرانش با کسر دو امتیاز و یک میلیارد تومان جریمه نقدی مواجه شد. محرومیت از حضور تماشاگران در دو مسابقه خانگی با محدودیت حضور به تماشاگران زن و محرومیت‌های مرتبط با هواداران نیز بخشی از مجازات‌های اعلام‌شده بود. تراکتور هم به دلیل حاضر نشدن در زمین جریمه نقدی شد.
اما مشکل اساسی اینجاست: آیا می‌توان هم‌زمان نتیجه مسابقه را به سود یک تیم اعلام کرد و از همان تیم دو امتیاز هم کسر کرد؟
از نظر حقوق انضباطی فوتبال پاسخ اولیه مثبت است. به شرط آنکه هر دو مجازات مستند به مقررات معتبر باشند و هر کدام به تخلف جداگانه‌ای مربوط شوند. اعلام نتیجه سه بر صفر به دلیل خودداری یک تیم از بازی، مجازات مربوط به برگزار نشدن مسابقه است. کسر امتیاز از تیم میزبان نیز می‌تواند مجازات مستقلی برای تخلف تماشاگران و مسئولیت باشگاه در قبال رفتار آنان باشد.
پس صرف صدور دو مجازات در یک پرونده به خودی خود خلاف اصول حقوقی نیست. موضوع مهم‌تر مبنای قانونی هر مجازات، تناسب آن با تخلف و نحوه استدلال کمیته انضباطی است.
ترکیب این دو حکم از نظر رقابتی وضعیت نامعمولی ایجاد می‌کند. ملوان در جدول با نتیجه سه بر صفر برنده ثبت می‌شود، اما دو امتیاز انضباطی از دست می‌دهد. در عمل این تیم به جای کسب سه امتیاز کامل افزایش خالص یک امتیازی خواهد داشت. تراکتور نیز با وجود آنکه تخلف هواداران میزبان در پرونده مطرح بوده به دلیل حاضر نشدن در زمین بازنده اعلام شده است.
همین ترکیب مجازات‌هاست که رأی را به یکی از جنجالی‌ترین تصمیم‌های انضباطی فوتبال ایران تبدیل می‌کند.
نمونه مشابه در فوتبال جهان وجود دارد؟
برای سنجش این رأی باید میان دو موضوع تفاوت گذاشت: محروم کردن تیم خاطی از نتیجه مسابقه و کسر امتیاز به دلیل تخلفی دیگر. در فوتبال جهان نمونه‌های متعددی از اعمال هم‌زمان این مجازات‌ها وجود دارد، اما پیدا کردن نمونه‌ای کاملاً مشابه با پرونده ملوان و تراکتور امکان پذیر نیست!
یکی از نمونه‌های مشابه دیدار پائوک و آ. ا. ک آتن در لیگ یونان در سال ۲۰۱۸ است. پس از نیمه‌تمام ماندن مسابقه آ. ا. ک با نتیجه سه بر صفر برنده اعلام شد و پائوک علاوه بر جریمه‌های دیگر سه امتیاز از دست داد. این پرونده نشان می‌دهد که در فوتبال اروپا نیز اعلام نتیجه انضباطی و کسر امتیاز می‌توانند هم‌زمان اعمال شوند. تفاوت مهم اینجاست که در آن پرونده امتیاز از تیم خاطی کسر شد و تیم برنده از این مجازات متضرر نشد.
نمونه جدیدتر دیدار اسلاویا پراگ و اسپارتا پراگ در جمهوری چک در ماه مه ۲۰۲۶ است. مسابقه پس از ورود گسترده تماشاگران به زمین نیمه‌تمام ماند و اسپارتا با نتیجه سه بر صفر برنده اعلام شد. اسلاویا نیز با جریمه نقدی سنگین و محرومیت از حضور تماشاگران در چهار مسابقه خانگی مواجه شد. در این پرونده هم مجازات‌های متعدد علیه تیم مسئول حادثه اعمال شد، اما نتیجه مسابقه به سود حریف ثبت شد.
این نمونه‌ها ثابت می‌کنند که ترکیب شکست انضباطی با جریمه‌های دیگر در فوتبال جهان سابقه دارد. تفاوت پرونده ایران کسر امتیاز از تیمی است که هم‌زمان برنده انضباطی مسابقه اعلام شده است. این ترکیب غیرمعمول است، اما بدون بررسی مقررات و رویه‌های قضایی نمی‌توان آن را بی‌سابقه در تمام فوتبال جهان دانست.
رأی ملوان و تراکتور از نظر حقوقی چه ایرادی می‌تواند داشته باشد؟
برای ارزیابی دقیق این حکم باید متن کامل و مستدل رأی و مواد مورد استناد کمیته انضباطی بررسی شود. سه موضوع اهمیت ویژه دارد:
۱- استناد قانونی: آیا مقررات به کمیته اجازه می‌دهد برای تخلفات تماشاگران مستقل از نتیجه مسابقه دو امتیاز کسر کند؟ اگر پاسخ مثبت باشد باید مشخص شود این مجازات بر اساس کدام ماده و با چه شرایطی تعیین شده است.
۲- تناسب مجازات: آیا شدت تخلف و سابقه انضباطی باشگاه با کسر دو امتیاز تناسب دارد؟ کمیته باید بتواند توضیح دهد چرا این مجازات را انتخاب کرده و آیا معیار‌های مشابه در پرونده‌های پیشین به شکل یکسان اجرا شده‌اند.
مسئولیت دو باشگاه: آیا شرایط مسابقه واقعاً برای برگزاری فراهم بوده و تراکتور بدون مجوز موجه از حضور در زمین خودداری کرده است؟ از سوی دیگر آیا ملوان در کنترل رفتار تماشاگران کوتاهی کرده و مقررات مسئولیت باشگاه میزبان را نقض کرده است؟ این دو موضوع باید جداگانه بررسی شوند.
چرا این رأی باید در کمیته استیناف بررسی شود؟
هر دو باشگاه به رأی اعتراض دارند و اعلام شده که قصد پیگیری پرونده در کمیته استیناف را دارند. این مرحله می‌تواند فرصت مناسبی برای روشن شدن مبانی حقوقی تصمیم باشد.
تراکتور می‌تواند بر شرایطی تمرکز کند که به خودداری از بازی منجر شد و بررسی کند آیا این شرایط از نظر مقررات توجیه قانونی داشته است یا خیر. ملوان نیز می‌تواند درباره تناسب کسر دو امتیاز و مبنای قانونی آن اعتراض کند.
مسئله اصلی این نیست که صدور دو مجازات در یک پرونده ممنوع است. مسئله این است که آیا هر دو مجازات با مقررات سازگارند و آیا کمیته انضباطی برای تصمیم خود استدلال کافی ارائه کرده است.
اگر مبنای قانونی و تناسب مجازات‌ها روشن نباشد، چنین حکمی می‌تواند اعتماد باشگاه‌ها به ثبات و برابری در اجرای مقررات را تضعیف کند. رأی استیناف باید مشخص کند که چرا در این پرونده هم نتیجه سه بر صفر اعلام شده و هم دو امتیاز از تیم برنده انضباطی کسر شده است.
رأی عجیب ملوان و تراکتور؛ کجای دنیا تیم برنده ۲ امتیاز هم از دست می‌دهد؟!
فوتبال 
کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال تراکتور را به دلیل حاضر نشدن در زمین مقابل ملوان ۳ بر صفر بازنده اعلام کرد و هم‌زمان دو امتیاز از ملوان گرفت. حکمی دوگانه که پر...
فوتبال