جادوگری در فوتبال ایران؛ از عبور بازیکنان از گونی تا اتهام تازه علیه سعید دقیقی!

 جام جم آنلاین – آنچه که در فوتبال ایران همچنان جریان دارد جادوگری است.  از روایت بازیکنان درباره آیین‌های عجیب پیش از مسابقه تا ادعا‌های مربیان درباره دخالت رمال‌ها در فوتبال، ماجرای جادوگری سال‌هاست در حاشیه مستطیل سبز ایران تکرار می‌شود. حرف‌های احمد گوهری فقط بهانه‌ای بود تا یک بار دیگر متوجه شویم در فوتبال ایران چه خبر است.
 
وقتی جادوگری جای تاکتیک را می‌گیرد
فوتبال ایران بار دیگر با پرونده‌ای روبه‌رو شده که سال‌هاست در مقاطع مختلف خبرساز می‌شود. احمد گوهری دروازه‌بان صنعت نفت آبادان پس از دیدار تیمش مقابل پرسپولیس ادعایی جنجالی درباره سعید دقیقی مطرح کرد. او که فصل گذشته در پیکان با این مربی همکاری داشت مدعی شد دقیقی اعتقاد زیادی به جادوگری داشته و به جای تمرکز بر مسائل فنی باید بیشتر روی کار مربیگری خود متمرکز شود.
گوهری در توضیح اختلافش با سرمربی سابق پیکان گفت که فصل گذشته مدیرعامل باشگاه از مشکلات تاکتیکی تیم صحبت کرده بود، اما سرمربی اعتقاد داشته تیمش جادو شده است. این اظهارات فعلاً در حد ادعای یک بازیکن درباره مربی سابقش قرار دارد و به‌تنهایی اثبات‌کننده اعتقاد یا استفاده دقیقی از جادوگری نیست.
دقیقی نیز در واکنش به این اظهارات اعلام کرد که موضوع را از طریق وکلایش پیگیری خواهد کرد و گوهری باید برای ادعاهایش مستندات ارائه دهد. به این ترتیب اختلافی که از همکاری دو طرف در پیکان آغاز شده بود با طرح موضوع جادوگری وارد مرحله تازه‌ای شد.
 
ادعا‌هایی که هر چند وقت یک بار تکرار می‌شوند
ماجرای جادوگری در فوتبال ایران به اختلاف گوهری و دقیقی محدود نمی‌شود. در سال‌های گذشته بازیکنان و مربیان مختلفی درباره اعتقاد بعضی چهره‌های فوتبالی به رمالی و خرافات صحبت کرده‌اند.
یکی از روایت‌های خبرساز به کمال کامیابی‌نیا مربوط می‌شود. این بازیکن پیش‌تر درباره تجربه خود در یک تیم تهرانی گفته بود که سرمربی تیم به دلیل باور‌های مرتبط با خرافات و جادوگری بازیکنان را مجبور می‌کرد از داخل گونی عبور کنند. در گزارش‌های منتشرشده این روایت به دوران حضور او در نفت تهران نسبت داده شده است. چنین روایت‌هایی هرچند عجیب به نظر می‌رسند، اما برای قضاوت درباره افراد باید به گفته‌های دقیق و قابل راستی‌آزمایی تکیه کرد.
خداداد عزیزی نیز در سال‌های گذشته از تجربه‌ای درباره یک مدیر فوتبالی سخن گفته بود که به ادعای او خود را مرتبط با عالم غیب می‌دانست و برای مقابله با سحر و جادو به اقداماتی عجیب متوسل می‌شد.
 
یحیی گل‌محمدی و ادعای حضور جادوگران در فوتبال
یحیی گل‌محمدی نیز در اظهاراتی درباره موضوع جادوگری در فوتبال ایران صحبت کرده بود و مدعی شد شمار زیادی از مربیان فوتبال با این پدیده مواجه شده‌اند. او حتی درباره پرهیز از دست دادن با بعضی مربیان به دلیل نگرانی از جادو شدن حرف زده بود. این اظهارات واکنش‌های مختلفی به دنبال داشت و بار دیگر بحث درباره مرز میان باور‌های شخصی و رفتار حرفه‌ای در فوتبال را مطرح کرد.
در مقاطع مختلف نام مربیان دیگری نیز در شایعات مرتبط با جادوگری مطرح شده است.
 
چرا جادوگری در فوتبال ریشه‌کن نمی‌شود؟
فوتبال ورزشی است که در آن نتیجه گاهی با جزئیاتی بسیار کوچک تعیین می‌شود. یک اشتباه دروازه‌بان یا یک ضربه به تیر دروازه می‌تواند سرنوشت یک فصل را تغییر دهد. همین فشار برای نتیجه‌گیری و ترس از شکست ممکن است بعضی افراد را به رفتار‌های خرافی سوق دهد؛ رفتار‌هایی که در ذهن آنها راهی برای کنترل اتفاقات پیش‌بینی‌ناپذیر مسابقه است.
وقتی یک تیم نتیجه نمی‌گیرد ممکن است به جای بررسی کیفیت تمرین‌ها، چینش بازیکنان، تصمیم‌های تاکتیکی و مدیریت رختکن به دنبال توضیحی خارج از زمین فوتبال برود. در چنین مواردی خرافات می‌تواند بهانه‌ای برای فرار از پاسخگویی شود یا اختلافات داخلی را تشدید کند.
البته اعتقاد شخصی به امور ماورایی با اثبات اثرگذاری آنها بر نتیجه مسابقه تفاوت دارد. هیچ مبنای علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد آیین‌های جادویی می‌توانند جای تمرین، آمادگی بدنی، تحلیل فنی یا تصمیم‌گیری درست را بگیرند.
 
فوتبال ایران به پاسخ‌های روشن نیاز دارد
اظهارات احمد گوهری درباره سعید دقیقی بار دیگر این موضوع را به بحث روز فوتبال ایران تبدیل کرده است. با این حال برای رسیدن به نتیجه‌ای روشن باید میان ادعا، شایعه و سند تفاوت گذاشت. اگر کسی مدعی رفتار مشخصی از سوی یک مربی است باید جزئیات و مدارک خود را ارائه کند و فردی که اتهامی متوجه او شده نیز حق دارد از خود دفاع کند.
 حاشیه جادوگری هر بار با یک روایت تازه به فوتبال ایران بازمی‌گردد، اما تا زمانی که ادعا‌ها به شکل دقیق بررسی نشوند فضای شایعه و اتهام ادامه پیدا می‌کند. فوتبال حرفه‌ای برای پیشرفت بیش از هر چیز به دانش فنی، تمرین اصولی، مدیریت درست و پاسخگویی نیاز دارد؛ عواملی که هیچ آیین خرافی نمی‌تواند جای آنها را بگیرد.