عربستان سعودی برنامه ساخت ورزشگاه نئوم، یکی از ورزشگاه‌های پیش‌بینی‌شده برای جام جهانی ۲۰۳۴، را برای مدت نامعلومی کنار گذاشته است. دو منبع آگاه به این موضوع به رویترز گفتند این تصمیم پس از تأخیرها و کاهش ابعاد پروژه بسیار بزرگ و آینده‌نگرانه‌ای گرفته شده که قرار بود ورزشگاه نئوم در آن ساخته شود.
قرار بود ورزشگاه نئوم به‌عنوان یک ورزشگاه مرتفع در پروژه «لاین» ساخته شود؛ سازه‌ای فولادی و شیشه‌ای به طول ۱۶۰ کیلومتر که خود بخشی از پروژه بزرگ‌تر نئوم است. پروژه نئوم حدود یک دهه پیش به‌عنوان یکی از بخش‌های اصلی «چشم‌انداز ۲۰۳۰» محمد بن سلمان، ولیعهد و حاکم عربستان، معرفی شد؛ برنامه‌ای بلندپروازانه برای متنوع‌سازی اقتصاد کشور و کاهش وابستگی به نفت.
یاسر الرمیان، رئیس صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (PIF)، که مالک نئوم است، در ماه آوریل تأیید کرد که «لاین» دیگر در اولویت قرار ندارد و تا سال ۲۰۳۰، زمان اولیه تعیین‌شده برای تحویل مرحله نخست پروژه، ضروری نخواهد بود. او در عین حال تأکید کرد که هیچ پروژه‌ای لغو نشده است. با این حال، دو منبع آگاه اعلام کردند که برنامه ساخت ورزشگاه نئوم اکنون متوقف شده است.
نئوم و دفتر رسانه‌ای دولت عربستان به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخی ندادند. وزارت ورزش عربستان نیز پرسش‌ها درباره این ورزشگاه را به نهاد عالی میزبانی جام جهانی ۲۰۳۴ ارجاع داد. این نهاد اعلام کرد روند ساخت پروژه‌های جام جهانی با پیشرفت قابل‌توجهی همراه بوده است، اما درباره وضعیت ورزشگاه نئوم و هزینه ساخت آن توضیحی نداد و تنها تصاویری از برخی دیگر از ورزشگاه‌های در حال ساخت را در اختیار رویترز قرار داد.
عربستان در حال ساخت ۱۵ ورزشگاه برای جام جهانی
جام جهانی ۲۰۳۴ یکی از مهم‌ترین رویدادهای پیش‌رو برای عربستان است؛ کشوری که در چارچوب برنامه چشم‌انداز ۲۰۳۰، از طریق صندوق سرمایه‌گذاری عمومی خود سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در ورزش انجام داده است. این مسابقات نخستین دوره جام جهانی با حضور ۴۸ تیم خواهد بود که تنها یک کشور میزبانی آن را بر عهده دارد.
عربستان در حال ساخت یا بازسازی ۱۵ ورزشگاه در پنج شهر و همچنین ده‌ها مرکز تمرینی است. بر اساس اطلاعات شرکت MEED Projects، ارزش مجموع این پروژه‌ها ۲۲.۷ میلیارد دلار برآورد شده است. این شرکت که در دبی مستقر است، مناقصه‌ها و پروژه‌های صنعت ساخت‌وساز در منطقه را رصد می‌کند.
طبق داده‌های MEED، هزینه ساخت ورزشگاه نئوم حدود ۲.۵ میلیارد دلار برآورد شده است. این ورزشگاه ۴۶ هزار نفری در اطلاعات این شرکت با وضعیت «متوقف‌شده» ثبت شده است.
برای ورزشگاه نئوم تاریخ مشخصی برای تکمیل پروژه تعیین نشده، در حالی که سایر ورزشگاه‌ها و تأسیسات در مراحل مختلف توسعه قرار دارند و انتظار می‌رود بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۳ تکمیل شوند.
عربستان در روزهایی که خاورمیانه درگیر جنگ ایران و آمریکاست، با اختلال شدید در انتقال محموله‌های انرژی و آسیب به زیرساخت‌های حیاتی مواجه شده است. وزارت دارایی عربستان هفته گذشته اعلام کرد انتظار دارد کسری بودجه این کشور در سال جاری بیشتر از پیش‌بینی قبلی باشد. همچنین پیش‌بینی شده تولید ناخالص داخلی واقعی عربستان پس از کاهش فعالیت‌های نفتی، ۳.۶ درصد کاهش پیدا کند.
تغییر مسیر از پروژه‌های بزرگ
یک منبع سوم گفت پراکندگی جغرافیایی ورزشگاه‌ها، چالش اجرای این پروژه‌ها را افزایش داده است. به گفته این منبع، تأخیر یا کاهش ابعاد برخی پروژه‌هایی که قرار است ورزشگاه‌ها در آنها ساخته شوند، از جمله «لاین» و پروژه «نیومرابا» در ریاض، می‌تواند این چالش را بیشتر کند.
رویترز در ژانویه گزارش داده بود که عربستان ساخت «مکعب»، آسمان‌خراش مکعب‌شکلی در مرکز پروژه نیومرابا، را متوقف کرده است. رویترز همچنین سال گذشته گزارش داده بود که صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان در حال تغییر تمرکز خود از پروژه‌های بسیار بزرگ و پرهزینه به سمت طرح‌هایی با بازده مالی سریع‌تر است؛ راهبردی که مقام‌های سعودی بعدها نیز آن را تأیید کردند.
با این حال، برخی دیگر از پروژه‌های جام جهانی همچنان در حال پیشرفت هستند. ورزشگاه آرامکو در شهر الخُبر، در شرق عربستان، قرار است تا پایان سال جاری میلادی تکمیل شود و نخستین مسابقه خود را در ژانویه میزبانی کند. بلیت‌های این مسابقه نیز به فروش رسیده است.
یک منبع چهارم نیز گفت عملیات ساخت سایر ورزشگاه‌های برنامه‌ریزی‌شده همچنان ادامه دارد.
