عدم وجود قوانین مشخص برای شرایط فورس ماژور در فوتبال ایران، فصل گذشته و پس از جنگ باعث ایجاد اختلافات و بلاتکلیفیهایی در مشخص شدن سهمیه تیمهای آسیایی، تیم قهرمان و تیم سقوط کننده در فوتبال ایران شد.
برگزاری تورنمنت سه جانبه برای تعیین سهمیه سوم ایران در آسیا، برگزاری پلیآف برای تعیین تیم سقوط کننده به لیگ دسته اول و همچنین بحث اهدای جام قهرمانی به تیم صدرنشین از جمله مواردی بود که همگی به دلیل عدم وجود آیین نامه مشخص برای شرایط فورس ماژور در فوتبال ایران در فصل گذشته به وجود آمد.
این اتفاقات باعث شد فدراسیون فوتبال و کمیته تدوین مقررات از چندی پیش به فکر تدوین آیین نامه مشخص برای شرایط فورس ماژور فوتبال کشور باشند. بر همین اساس آیین نامهای تدوین شده و در صورت تصویب در هیئت رئیسه فدراسیون، بهعنوان ملاک تصمیمگیری در شرایط فورس ماژور کشور در دستور کار قرار خواهد گرفت. این قانون در صورت تصویب از فصل جاری اعمال خواهد شد.
براساس اطلاعات کسب شده، جزئیات اصلی آیین نامه فورس ماژور تدوین شده فوتبال ایران به شرح زیر است:
معیارهای تعیین رده بندی و قهرمان در صورت لغو فصل
- در صورت برگزاری حداقل ۷۵ درصد مسابقات رده بندی بر اساس جدول موجود.
- در صورت برگزاری کمتر از ۷۵ درصد رده بندی بر اساس میانگین امتیاز در هر مسابقه.
- در صورت اختلاف فاحش تعداد بازیها استفاده از میانگین امتیاز به همراه تفاضل گل و نتایج رودررو.
تبصره: سازمان لیگ میتواند با تصویب هیئت رئیسه روش عادلانهتری را جایگزین کند.
وضعیت صعود و سقوط
تعداد تیمهای صعود کننده و سقوط کننده مطابق آیین نامه همان فصل باقی میماند مگر آنکه هیئت رئیسه تصمیم دیگری اتخاذ کند. وضعیت تیمهایی که در موقعیت قطعی قرار داشتهاند حفظ میشود مگر میانگین امتیاز روش عادلانهتری ایجاب کند.
مسابقات بین المللی و سهمیهها
فدراسیون موظف است حداکثر ظرف ۲۱ روز موضوع را به AFC و فیفا منعکس کند و تا زمان اعلام نظر مراجع بین المللی، رده بندی موقت سازمان لیگ ملاک معرفی تیمها است.
آثار فورس ماژور بر قراردادها
تعلیق تعهدات
در صورت تحقق فورس ماژور تعهدات طرفین به طور موقت و به میزان تأثیر رویداد معلق میشود. طرفِ مدعی موظف است حداکثر ظرف ۷ روز کاری موضوع را به صورت کتبی به طرف مقابل و مرجع نظارتی اطلاع دهد و مدارک مستند ارائه کند. مدت تعلیق برابر با مدت استمرار فورس ماژور است.
فسخ قرارداد
چنانچه فورس ماژور بیش از ۹۰ روز متوالی یا ۱۲۰ روز غیر متوالی در یک فصل مسابقاتی استمرار یابد هر یک از طرفین حق دارد با اخطار کتبی ۳۰ روزه قرارداد را فسخ کند مگر آنکه طرفین در خصوص تمدید یا تعدیل توافق کنند.
تبصره: فسخ ناشی از فورس ماژور مانع مطالبه مطالبات معوق تا تاریخ فسخ نیست.
پرداختها در دوره تعلیق
در دوره تعلیق پرداخت حقوق و مزایای بازیکنان و مربیان بر اساس توافق طرفین یا تصمیم کمیته وضعیت بازیکنان (حداکثر تا ۵۰ درصد حقوق پایه مگر توافق خلاف) انجام میشود. اقساط معوق قراردادهای انتقال نیز به مدت معادل دوره فورس ماژور به تعویق میافتد مگر توافق دیگری صورت گیرد.
۱- مصادیق فورس ماژور
مصادیق فورس ماژور شامل موارد زیر است:
- بلایای طبیعی (زلزله، سیل ،طوفان آتش سوزی گسترده و مشابه).
- جنگ، شورش، ناآرامیهای مدنی، تحریمهای بین المللی مؤثر بر فعالیت فوتبال.
- همهگیری بیماریهای واگیر اپیدمی و پاندمی با اعلام مراجع رسمی بهداشت.
- تصمیمات یا اقدامات قهری دولت، فدراسیون فوتبال ایران، کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) یا فیفا.
- تعطیلی اجباری مسابقات لغو فصل یا تعلیق طولانی مدت لیگها.
- قطع گسترده و طولانی مدت خدمات ضروری که مستقیماً بر اجرای قرارداد تأثیر بگذارد.
تبصره: مشکلات اقتصادی عمومی، تورم، نوسانات نرخ ارز و کمبود بازیکن یا مربی به تنهایی مصداق فورس ماژور محسوب نمیشود مگر آنکه مستقیماً ناشی از یکی از موارد فوق باشد.
مفاد این آیین نامه بر تمام قراردادهای بازیکنان، مربیان کادر فنی، اسپانسرشیپ، تبلیغاتی، رسانهای، اجاره ورزشگاه، خدمات و تدارکات و سایر قراردادهای مالی و معاملاتی فدراسیون، سازمان لیگ و باشگاههای وابسته حاکم است.
