کفشِ دوپینگ طلای ستاره دوومیدانی را سوزاند!

به گزارش ورزش سه، کمیته برگزاری بازی‌های آسیایی آیچی-ناگویا امروزبر تأیید کرد که توکسانبایوا، ورزشکار قزاقستان، که روز ۲۷ سپتامبر در مسابقه ماراتن‌واک زنان نخستین نفری بود که از خط پایان عبور کرد، به دلیل استفاده از کفش غیرمجاز از مسابقات حذف شده است. در پی این تصمیم، دان‌زنگ‌چو زونگ و ما لی از چین به ترتیب مدال‌های طلا و نقره را به دست آوردند.

اما کفش ورزشکاران در مسابقات دوومیدانی چه ضوابطی دارد؟ فدراسیون جهانی دوومیدانی (World Athletics) قوانین مشخص و دقیقی در این زمینه دارد. به طور خلاصه، کفش مورد استفاده ورزشکار باید در فهرست کفش‌های مورد تأیید این فدراسیون قرار داشته باشد.

در بخش قوانین فنی «قوانین مسابقات دوومیدانی» فدراسیون جهانی، ماده پنجم به کفش ورزشکاران اختصاص دارد. طبق این ماده، ورزشکار می‌تواند در مسابقه پابرهنه باشد، کفش بپوشد یا حتی تنها یک کفش به پا داشته باشد، اما در صورت استفاده از کفش، آن کفش باید کاملاً مطابق با مقررات مربوطه باشد.

منظور از این مقررات، «آیین‌نامه کفش‌های دوومیدانی» است که فدراسیون جهانی به طور اختصاصی تدوین کرده و در تمام مسابقاتی که امکان کسب امتیاز رنکینگ جهانی دوومیدانی در آنها وجود دارد، از جمله مسابقات دوومیدانی بازی‌های آسیایی، اجرا می‌شود.

این آیین‌نامه درباره مواردی مانند ضخامت کفی کفش، مشخصات میخ‌ها و ویژگی‌های مواد مورد استفاده، الزامات مشخصی تعیین کرده است. هدف اصلی این قوانین جلوگیری از آن است که ورزشکار بتواند از طریق کفش، مزیت اضافی و غیرمتعارفی در مسابقه به دست بیاورد. همچنین، اصل بر این است که کفش‌های مورد استفاده در مسابقات باید به صورت عمومی عرضه و به تولید انبوه رسیده باشند تا ورزشکاران در نقاط مختلف جهان امکان خرید و استفاده از آنها را داشته باشند و عدالت رقابتی حفظ شود.

با این حال، ورزشکاران سطح بالا گاهی کفش‌های خود را با همکاری برندها به صورت اختصاصی طراحی یا تغییر می‌دهند. طبق آیین‌نامه کفش‌های دوومیدانی، اگر ورزشکاری بخواهد از کفش سفارشی یا تغییر‌یافته در مسابقه استفاده کند، باید مدارک کافی برای اثبات ضرورت پزشکی آن ارائه دهد و پیش از مسابقه نیز تأیید فدراسیون جهانی را دریافت کند. کفش‌های تحقیقاتی که هنوز به صورت عمومی عرضه نشده‌اند نیز در صورت طی کردن مراحل مربوطه می‌توانند تأیید شوند، اما امکان استفاده از این نوع کفش‌ها در مسابقات تحت نظارت فدراسیون جهانی وجود ندارد.

در نهایت، تمام کفش‌های تولید انبوه یا مدل‌های خاصی که مورد تأیید فدراسیون جهانی قرار گرفته‌اند، باید در فهرست رسمی کفش‌های مورد تأیید این نهاد ثبت شوند. اگر کفش مورد استفاده ورزشکار در مسابقه در این فهرست که در واقع حکم «لیست سفید» را دارد، قرار نداشته باشد، نتیجه او به رسمیت شناخته نمی‌شود.

در شرایط معمول، ورزشکاران پیش از مسابقه باید مدل کفش مورد استفاده خود را به کمیته برگزاری یا داوران مسابقه اعلام کنند. پس از پایان مسابقه نیز مسئولان ویژه بررسی کفش، کفش‌های ورزشکاران را بررسی یا به صورت تصادفی کنترل می‌کنند تا مشخص شود مدل مورد استفاده در فهرست کفش‌های مورد تأیید قرار دارد یا خیر.

پس از مسابقه روز ۲۷ سپتامبر، داوران بررسی طولانی‌مدتی روی کفش‌های توکسانبایوا انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که کفش او در فهرست کفش‌های مورد تأیید فدراسیون جهانی قرار ندارد. کمیته برگزاری بازی‌های آسیایی نیز موضوع را برای تصمیم‌گیری به فدراسیون جهانی دوومیدانی ارجاع داد و این نهاد در نهایت نظر گروه داوری را تأیید کرد.

توکسانبایوا در مسابقه روز ۲۷ سپتامبر با زمان ۳ ساعت و ۲۲ دقیقه و ۲۰ ثانیه زودتر از سایر رقبا از خط پایان عبور کرد. دان‌زنگ‌چو زونگ و ما لی نیز به ترتیب زمان‌های ۳ ساعت و ۲۶ دقیقه و ۹ ثانیه و ۳ ساعت و ۳۲ دقیقه و ۲۶ ثانیه را ثبت کردند. پس از حذف نتیجه ورزشکار قزاقستان، ساتسوکو اومنو از ژاپن نیز به مدال برنز رسید.