جام جم آنلاین – هفت هفته از لیگ بیست و ششم سپری شد. این لیگ چگونه بود؟ کیفیت آن راضی کننده به نظر میرسید و در خور نام «لیگ برتر» بود یا خیر؟
۱-صدر فشرده است
اولین نکتهای که در لیگ بیستوششم به چشم میآید فشردگی بالای جدول در کنار فاصله قابل توجه صدر با میانه جدول است. تراکتور با ۱۶ امتیاز صدرنشین است و استقلال با ۱۵ امتیاز پشت سر این تیم قرار دارد. پرسپولیس با یک بازی کمتر ۱۳ امتیازی است و آلومینیوم نیز با دو بازی کمتر ۱۲ امتیاز دارد. سپاهان و گلگهر هم ۱۰ امتیازی هستند.
۲-گل کم رد و بدل شد
اما از نظر فنی شاید مهمتر از جدول امتیازات تعداد پایین گلها باشد. فوتبال ایران در این هفت هفته بیشتر از آنکه تحت تأثیر فوتبال تهاجمی و بازیهای پرموقعیت قرار بگیرد تحت تأثیر سازمان دفاعی و مدیریت ریسک بوده است. حتی در هفته پنجم فقط ۱۲ گل در ۹ بازی به ثمر رسید و پنج مسابقه مساوی شد.
۳-وضعیت فنی صدرنشین
تراکتور مهمترین تیم هفت هفته نخست از نظر ثبات ساختاری بوده است. این تیم تا هفته ششم حتی یک گل دریافت نکرده بود و در شش بازی ابتدایی سه کلینشیت مقابل پرسپولیس و سپاهان و گلگهر داشت.
این آمار نشان میدهد تراکتور در مرحله دفاعی توانسته فاصله خطوط را کنترل کند و اجازه ندهد حریفان به راحتی وارد مناطق خطرناک شوند. تیم نکونام در بسیاری از مسابقات ترجیح داده ابتدا ساختار دفاعی را حفظ کند و سپس با استفاده از کیفیت نفرات هجومی به گل برسد.
البته شکست یک بر صفر مقابل استقلال خوزستان در هفته هفتم نخستین ترک جدی در این ساختار بود. این شکست علاوه بر پایان رکورد شکستناپذیری تراکتور نخستین گل خورده این تیم در لیگ را هم رقم زد.
نکته مهم برای تراکتور این است که حالا باید دید واکنش تیم به عقب افتادن از حریف و مواجه شدن با دفاعهای فشرده چگونه خواهد بود. چون در ادامه فصل احتمالاً بسیاری از تیمها مقابل صدرنشین با بلوک دفاعی پایینتر بازی خواهند کرد.
4-استقلال، بدون شکست
استقلال از نظر آماری یکی از بهترین خطوط دفاعی لیگ را در اختیار دارد. این تیم بعد از هفت بازی فقط یک گل دریافت کرده است. چهار برد و سه مساوی نیز نشان میدهد تیم سهراب بختیاریزاده هنوز شکست نخورده است.
اما مسئله استقلال تبدیل مالکیت و برتری فنی به موقعیت و گل است.
سه تساوی متوالی مقابل پرسپولیس و آلومینیوم و یکی از بازیهای قبل از پیروزی مقابل پیکان نشان داد استقلال در بخشی از مسابقات برای شکستن ساختار دفاعی حریف مشکل داشته است. حتی در بازیهایی که استقلال کنترل مناسبی روی مسابقه داشته الزاماً به تعداد بالایی موقعیت گل نرسیده است.
پیروزی یک بر صفر مقابل پیکان در هفته هفتم از این نظر مهم بود که استقلال توانست بعد از سه تساوی دوباره برنده شود.
از نظر تاکتیکی استقلال در شرایط فعلی بیشتر روی کنترل بازی و کاهش ریسک متکی است تا فوتبال کاملاً تهاجمی. این مدل در بازیهای بزرگ میتواند امتیاز تولید کند، اما برای قهرمانی در یک لیگ طولانی معمولاً نیاز به افزایش کیفیت فاز تهاجمی دارد.
5-پرسپولیس، بهترین در حمله
پرسپولیس با ۱۲ گل زده در شش مسابقه یکی از بهترین خطوط حمله لیگ را دارد و فقط سه گل دریافت کرده است. این تیم در هفته ششم نیز با دو گل ذوبآهن را شکست داد.
پرسپولیس نسبت به بعضی مدعیان دیگر تنوع بیشتری در ایجاد موقعیت داشته و در انتقال از میانه زمین به یکسوم هجومی عملکرد قابل قبولی ارائه کرده است.
اما یک نکته مهم وجود دارد. پرسپولیس هنوز یک بازی عقبافتاده دارد و همین مسئله باعث میشود مقایسه مستقیم امتیازات این تیم با استقلال و تراکتور چندان دقیق نباشد.
از طرف دیگر پرسپولیس باید در ادامه فصل نشان دهد که آیا میتواند همین کیفیت هجومی را مقابل تیمهایی که با تعداد نفرات بیشتری دفاع میکنند حفظ کند یا نه.
6-سپاهان، بدون ثبات
سپاهان با ۱۰ امتیاز در رتبه پنجم قرار دارد، اما آمار این تیم نشان میدهد شرایط هنوز کاملاً پایدار نیست. پنج گل زده و چهار گل خورده در شش بازی آمار چندان قدرتمندی برای تیمی با هدف قهرمانی نیست.
مشکل اصلی سپاهان را میتوان در نوسان بین کنترل بازی و خلق موقعیت دید. این تیم در بعضی مسابقات توانسته کنترل مناسبی داشته باشد، اما در بخش هجومی هنوز به تولید مداوم موقعیت نرسیده است.
سپاهان دو بازی مهم و تعیینکننده مقابل ذوبآهن و سپس فجر سپاسی در پیش دارد که میتواند تصویر دقیقتری از شرایط این تیم ارائه کند.
7-آلومینیوم، پدیده احتمالی
آلومینیوم یکی از تیمهای جالب هفت هفته اول است. این تیم در شش مسابقه شکست نخورده و ۱۲ امتیاز دارد. چهار تساوی در کنار دو پیروزی نشان میدهد تیم اراکی بسیار سخت شکست میخورد، اما برای تبدیل بازیهای نزدیک به برد هم هنوز مشکل دارد.
تساوی بدون گل مقابل استقلال نمونه روشنی از این وضعیت بود. آلومینیوم توانست استقلال را از رسیدن به موقعیتهای جدی محروم کند و ساختار دفاعی خود را حفظ کند.
8-همه محافظه کار هستند
اگر بخواهیم یک ویژگی مشترک برای بخش بزرگی از لیگ پیدا کنیم محافظهکاری تاکتیکی یکی از جدیترین گزینههاست.
تعداد زیاد مساویها و نتایج کمگل این موضوع را تأیید میکند. تیمها در بسیاری از مسابقات ابتدا به دنبال این هستند که گل نخورند و بعد برای گل زدن برنامهریزی کنند.
فاصله میان اشتباه نکردن و خوب بازی کردن در بعضی مسابقات زیاد است. یک تیم میتواند ساختار دفاعی خوبی داشته باشد، اما در حمله کمخطر باشد. از طرف دیگر تیمی ممکن است مالکیت توپ بیشتری داشته باشد، اما نتواند این مالکیت را به موقعیت جدی تبدیل کند.
لیگ جزئیات
در هفت هفته اول تعداد زیادی از مسابقات با یک گل تعیین شدهاند. همین مسئله اهمیت ضربات ایستگاهی، توپ دوم، انتقال سریع بعد از توپگیری و اشتباهات فردی مدافعان را افزایش داده است.
در چنین لیگی کیفیت تصمیمگیری در یکسوم هجومی اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند. تیمهایی که بتوانند از معدود موقعیتهای خود بیشترین استفاده را ببرند امتیازات بیشتری جمع میکنند.
به همین دلیل آمار گل زده به تنهایی کافی نیست. باید دید هر تیم چند موقعیت جدی تولید میکند و چه میزان از مالکیتش را به ورود به محوطه جریمه تبدیل میکند.
نقش تعطیلات فیفادی
تعطیلات تا ۱۶ مهر برای تیمهای بالای جدول اهمیت زیادی دارد. بهخصوص تراکتور و استقلال که فاصله بسیار کمی در صدر دارند و پرسپولیس و آلومینیوم که بازیهای عقبافتاده دارند.
از طرف دیگر برنامه هفته هشتم با تراکتور - استقلال آغاز میشود؛ بنابراین نخستین بازی بعد از تعطیلات میتواند یک مسابقه بسیار مهم برای ارزیابی دو مدل متفاوت باشد. تراکتور با فوتبال دفاعی منظم و نتیجهگرایی بالا مقابل استقلالی قرار میگیرد که هنوز دروازهاش به سختی باز میشود، اما باید در فاز حمله پیشرفت کند. برنامه هفته هشتم و دیدارهای عقبافتاده هفته هفتم نیز اعلام شده است.
لیگ در چند خط
۱-تراکتور تا اینجا منسجمترین ساختار دفاعی را داشته.
۲-استقلال کمگلترین و کنترلگرترین فوتبال را در جمع مدعیان ارائه کرده.
۳-پرسپولیس از نظر تولید گل شرایط بهتری دارد.
۴-آلومینیوم نشان داده تیمی بسیار سختباخت است.
۵-سپاهان هنوز بین کنترل بازی و ایجاد موقعیت هجومی به تعادل نرسیده.
۶-تعداد زیاد مساویها و نتایج یکگله نشان میدهد لیگ از نظر تهاجمی هنوز به سطح بالایی نرسیده.
۷-تعطیلات فیفادی فرصت مهمی برای اصلاح فاز هجومی و افزایش هماهنگی تیمهاست.
۸-مهمترین نکته برای ادامه فصل این است که آیا تیمها از فوتبال کمریسک فعلی فاصله میگیرند یا همین الگوی محتاطانه ادامه پیدا میکند.
