جام جم آنلاین - فصل بیستوششم هنوز به نیمه راه هفتههای ابتدایی خود نرسیده، اما اشتباهات داوری بار دیگر به یکی از موضوعات ثابت فوتبال ایران تبدیل شده است. مرور کارشناسی مسابقات اخیر نشان میدهد تشخیص خطا در محوطه جریمه و تصمیمگیری درباره پنالتی پرتکرارترین موردی بوده که پس از مسابقات مورد بحث قرار گرفته است.
در دیدار پرسپولیس و ملوان چند صحنه حساس داوری بررسی شد و یکی از مهمترین بحثها به برخورد داخل محوطه جریمه و احتمال اعلام پنالتی اختصاص داشت. در مسابقات دیگر نیز صحنههای مشابه بارها کارشناسی شدهاند. حتی در بازی چادرملو و تراکتور تعداد صحنههای بحثبرانگیز به شش مورد رسید.
چرا پنالتیها به مشکل تبدیل شدهاند؟
تشخیص خطا در محوطه جریمه همیشه یکی از دشوارترین وظایف داور است. سرعت بالای بازی، فاصله کم بازیکنان، زاویه محدود داور و تفاوت میان برخورد طبیعی و خطای مستحق پنالتی تصمیمگیری را سخت میکند.
در فوتبال ایران استفاده از VAR بخشی از این مشکلات را کاهش داده، اما کمک داور ویدئویی نمیتواند همه اختلافها را از بین ببرد. VAR تنها زمانی وارد عمل میشود که یک تصمیم داور با معیارهای مشخص و در موقعیتهای قابل بررسی نیاز به بازبینی داشته باشد.
از طرف دیگر تعدد صحنههای بحثبرانگیز نشان میدهد هماهنگی میان داور وسط و تیم VAR اهمیت بسیار زیادی دارد. در لیگ بیستوششم برای مسابقات مختلف از داوران VAR استفاده شده و کمیته داوران ترکیب داوران و کمکداوران ویدئویی را برای هر مسابقه اعلام میکند.
راهکار چیست؟
اولین راهکار آموزش مداوم داوران بر اساس صحنههای واقعی مسابقات است. به جای آموزش صرفاً تئوریک باید صحنههای بحثبرانگیز هر هفته در جلسات تخصصی بررسی شود و تصمیم درست درباره آنها به تمام داوران ارائه شود.
راهکار دوم افزایش هماهنگی میان داور وسط و داور VAR است. هرچه پروتکل ارتباطی میان آنها دقیقتر باشداحتمال باقی ماندن یک تصمیم اشتباه کاهش پیدا میکند.
راهکار سوم انتشار گزارشهای رسمی و شفاف از تصمیمهای مهم داوری است. اگر پس از هر هفته مشخص شود کمیته داوران درباره صحنههای جنجالی چه نظری دارد، بخش مهمی از ابهامها و اعتراضها کاهش خواهد یافت.
همچنین باید برای خطاهای تکراری ارزیابی دقیقتری از عملکرد داوران انجام شود. داوری که در چند مسابقه متوالی در تشخیص یک نوع صحنه مشکل داشته است، میتواند مدتی از قضاوت مسابقات حساس دور بماند و دوره آموزشی تکمیلی بگذراند.
لیگ بیستوششم هنوز راه زیادی در پیش دارد و اشتباه داوری اجتنابناپذیر است. اما کاهش خطاهای تکراری در محوطه جریمه میتواند یکی از مهمترین قدمها برای افزایش اعتماد تیمها و هواداران به داوری فوتبال ایران باشد.
پنالتی؛ پرتکرارترین خطای داوری لیگ بیستوششم
فوتبال 
در هفتههای ابتدایی لیگ بیستوششم فوتبال ایران بیشترین بحث و اعتراض درباره داوری به صحنههای داخل محوطه جریمه مربوط بوده است.
فوتبال پنالتی وار خطای پنالتی