استقلال و پرسپولیس در حالی امروز دربی ۱۰۷ را در ورزشگاه نقشجهان اصفهان برگزار میکنند که برای پنجمین بار در تاریخ، شهرآورد پایتخت خارج از تهران برگزار میشود. این بار اما مقصد سرخابیها نه بندرعباس است، نه تبریز و نه اراک؛ اصفهان برای نخستین بار میزبان مهمترین مسابقه فوتبال ایران شده است.
اصفهان؛ چهارمین شهر میزبان دربی خارج از تهران
در طول تاریخ، تهران خانه اصلی شهرآورد استقلال و پرسپولیس بوده است؛ اما هر بار که شرایط ورزشگاههای پایتخت اجازه میزبانی نداده، این مسابقه به شهری دیگر منتقل شده است. با برگزاری دربی ۱۰۷ در نقشجهان، اصفهان به چهارمین شهر خارج از تهران تبدیل میشود که میزبانی این مسابقه را تجربه میکند.
پیش از اصفهان، سه شهر دیگر سابقه میزبانی از دربی را داشتهاند: بندرعباس، تبریز و اراک. نکته جالب اینجاست که کارنامه این چهار مسابقه نشان میدهد دربی وقتی از تهران خارج شده، بهشدت کمگل و محتاطانه بوده است.
| شهر | تاریخ | شماره دربی | ورزشگاه | نتیجه | برنده |
|---|---|---|---|---|---|
| بندرعباس | ۷ بهمن ۱۳۷۳ | ۴۰ | تختی بندرعباس | ۰ - ۰ | مساوی |
| تبریز | ۲۰ دی ۱۳۸۱ | ۵۳ | یادگار امام تبریز | ۱ - ۱ | مساوی |
| اراک | ۴ مهر ۱۴۰۳ | ۱۰۵ | امام خمینی اراک | ۰ - ۱ | پرسپولیس |
| اراک | ۱۴ آذر ۱۴۰۴ | ۱۰۶ | امام خمینی اراک | ۰ - ۰ | مساوی |
| اصفهان | ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۰۷ | نقشجهان | ؟ | ؟ |
چهار دربی، فقط سه گل!
آمار چهار دربی قبلی خارج از تهران عجیبتر از چیزی است که به نظر میرسد. در مجموع این چهار مسابقه تنها ۳ گل به ثمر رسیده است؛ یعنی میانگین فقط ۰٫۷۵ گل در هر بازی.
از چهار مسابقه، سه بازی با تساوی به پایان رسیده و تنها پیروزی خارج از تهران نصیب پرسپولیس شده است. استقلال در هیچیک از چهار دربی خارج از تهران به پیروزی نرسیده است.
| شاخص | آمار دربیهای خارج از تهران |
|---|---|
| تعداد بازی | ۴ |
| برد استقلال | ۰ |
| برد پرسپولیس | ۱ |
| تساوی | ۳ |
| گل استقلال | ۱ |
| گل پرسپولیس | ۲ |
| مجموع گلها | ۳ |
| میانگین گل در هر بازی | ۰٫۷۵ |
| بازیهای بدون گل | ۲ از ۴ |
بندرعباس؛ دربیای که از دل یک جنجال بیرون آمد
اولین بار که شهرآورد پایتخت از تهران خارج شد، داستانی کاملاً متفاوت پشت آن قرار داشت. دربی رفت مرحله نیمهنهایی جام آزادگان در ۳۰ دی ۱۳۷۳ در ورزشگاه آزادی با تساوی ۲ بر ۲ همراه شد، اما مسابقه در پی درگیری بازیکنان و ورود تماشاگران به زمین نیمهتمام ماند.
کمیته انضباطی نتیجه آن مسابقه را ۳ بر صفر به سود استقلال اعلام کرد و برای دیدار برگشت، دو تیم به بندرعباس فرستاده شدند. بازی هفتم بهمن ۱۳۷۳ در ورزشگاه تختی بندرعباس بدون گل تمام شد. این مسابقه یکی از متفاوتترین و خلوتترین دربیهای تاریخ نیز به شمار میرود.

تبریز؛ گل ۳۰ ثانیهای سامره و پاسخ انصاریان
نزدیک به هشت سال بعد، تبریز دومین شهر خارج از تهران شد که میزبان دربی شد. دربی شماره ۵۳ در ۲۰ دی ۱۳۸۱ به دلیل آماده نبودن ورزشگاه آزادی در یادگار امام تبریز برگزار شد.
علی سامره در همان ابتدای مسابقه دروازه پرسپولیس را باز کرد؛ گلی که بعدها به «گل ۳۰ ثانیهای» معروف شد. اما علی انصاریان از روی نقطه پنالتی گل تساوی پرسپولیس را زد تا این مسابقه هم با تقسیم امتیازها به پایان برسد.
نتیجه نهایی ۱-۱ بود؛ بنابراین پس از دو تجربه خارج از تهران، هنوز هیچکدام از دو تیم موفق به کسب پیروزی در چنین مسابقهای نشده بودند.
اراک؛ تکرار یک داستان قدیمی
بعد از بیش از دو دهه، اراک در دو فصل متوالی میزبان دربی شد. دربی شماره ۱۰۵ در ۴ مهر ۱۴۰۳ در ورزشگاه امام خمینی اراک برگزار شد و پرسپولیس با تکگل خود استقلال را یک بر صفر شکست داد.
یک فصل بعد، دربی شماره ۱۰۶ نیز در همان ورزشگاه برگزار شد؛ اما این بار هیچ گلی به ثمر نرسید و دو تیم به تساوی بدون گل رضایت دادند.
به این ترتیب، اراک هم مانند دو شهر قبلی شاهد دربیهایی کمگل بود؛ با این تفاوت که پرسپولیس در نخستین میزبانی اراکی موفق شد نخستین برد تاریخ دربیهای خارج از تهران را به نام خود ثبت کند.

نقشجهان؛ آیا اصفهان طلسم کمگلی را میشکند؟
حالا نوبت اصفهان است. ورزشگاه نقشجهان امروز میزبان مسابقهای است که از نظر تاریخی یک تفاوت مهم با چهار تجربه قبلی دارد: این بار دربی به دلیل یک اتفاق مقطعی یا تصمیم انضباطی به شهر دیگری منتقل نشده، بلکه شرایط ورزشگاههای تهران و ادامه بازسازی ورزشگاه آزادی باعث شده نقشجهان میزبان این مسابقه باشد.
استقلال که میزبان اسمی این مسابقه محسوب میشود، درخواست برگزاری بازی در نقشجهان را مطرح کرده بود. در نهایت قرار شد دو تیم در اصفهان و با سهم برابر هواداران خود به میدان بروند.
بنابراین اصفهان در شرایطی وارد تاریخ دربی میشود که چهار مسابقه قبلی خارج از تهران تنها سه گل داشتهاند؛ آماری که یک سؤال جالب را پیش روی دربی ۱۰۷ قرار میدهد: آیا نقشجهان قرار است پنجمین پرده از دربیهای کمگل خارج از تهران باشد یا بالاخره این سنت را بشکند؟

دربیهای خارج از تهران؛ آماری متفاوت با تاریخ شهرآورد
اگرچه نمونه آماری چهار مسابقه برای نتیجهگیری درباره آینده کافی نیست، اما الگوی شکلگرفته کاملاً قابل توجه است: سه تساوی، یک برد پرسپولیس، بدون برد برای استقلال و میانگین کمتر از یک گل در هر بازی.
در واقع، هر چهار مسابقه قبلی خارج از تهران کمتر از دو گل داشتهاند؛ سه مسابقه حداکثر یک گل داشتهاند و نیمی از آنها نیز بدون گل تمام شدهاند.
| رکورد | آمار |
|---|---|
| بیشترین گل در یک دربی خارج از تهران | ۲ گل |
| کمترین گل در یک مسابقه | ۰ گل |
| تعداد تساویها | ۳ |
| تعداد بردهای پرسپولیس | ۱ |
| تعداد بردهای استقلال | ۰ |
| مجموع گلها | ۳ |
پنجمین شهر، پنجمین داستان
از بندرعباس تا تبریز و از تبریز تا اراک، هر بار که دربی از تهران خارج شده، یک داستان متفاوت شکل گرفته است: یک بار به دلیل جنجال و حکم انضباطی، یک بار به دلیل آماده نبودن آزادی و دو بار به دلیل شرایط ورزشگاههای پایتخت.
حالا نقشجهان اصفهان پنجمین ورزشگاهی است که خارج از تهران میزبان شهرآورد میشود. اگر چهار تجربه قبلی ملاک قرار بگیرد، انتظار یک مسابقه پرگل چندان با تاریخ این نوع دربیها همخوانی ندارد؛ اما فوتبال برای شکستن رکوردها و پایان دادن به سنتهاست.
دربی ۱۰۷ در نصف جهان فقط یک شهرآورد خارج از تهران نیست؛ این مسابقه میتواند مشخص کند خانهبهدوشی دربی، همچنان با تساوی و گلهای کم همراه خواهد بود یا نقشجهان داستان تازهای برای تاریخ این رقابت مینویسد.
