شکست عربستان در پروژه جذب ستاره‌ها

ورود کریستیانو رونالدو به النصر، سپس جذب بازیکنانی مثل کریم بنزما، نیمار و انگولو کانته این تصور را ایجاد کرد که لیگ عربستان قرار است بازار فوتبال جهان را تسخیر کند. پول بی‌پایان صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان هم این تصور را تقویت می‌کرد. 

اما حالا اتفاق جالبی در حال رخ دادن است؛ ستاره‌ها هنوز دنبال دستمزد‌های بزرگ هستند، اما مقصد مورد علاقه بخشی از آنها تغییر کرده: ترکیه. ماجرا فقط پول نیست. ترکیه چیزی را ارائه می‌دهد که عربستان نمی‌تواند بخرد؛ فوتبال اروپا. 

برای بازیکنی که هنوز می‌خواهد در بالاترین سطح رقابت کند، پیراهن تیم ملی را از دست ندهد و ارزش برند شخصی‌اش را حفظ کند، بازی در گالاتاسرای، فنرباغچه، بشیکتاش یا ترابزون‌اسپور تفاوت بزرگی با حضور در یک لیگ منزوی‌تر دارد. باشگاه‌های ترکیه در لیگ قهرمانان، لیگ اروپا و لیگ کنفرانس اروپا حضور دارند؛ یعنی بازیکن همچنان در ویترین اصلی فوتبال جهان باقی می‌ماند و این دقیقا همان چیزی است که باعث شده ترکیه به رقیبی جدی برای عربستان تبدیل شود. 

ویکتور اوسیمن نمونه روشنی از این تغییر است. او پیشنهادات سنگین عربستان را کنار گذاشت و ترجیح داد به گالاتاسرای برود تا فوتبال اروپا را ترک نکند. لروی سانه نیز پیشنهاد هنگفت الاتحاد را نادیده گرفت و راهی گالاتاسرای شد. روملو لوکاکو هم در ۳۳سالگی تصمیم گرفت به فنرباغچه بپیوندد؛ تصمیمی که نشان می‌دهد هنوز خودش را بازیکنی برای بالاترین سطح رقابت می‌داند. حتی دوشان ولاهوویچ که مورد توجه باشگاه‌هایی مثل بارسلونا و اتلتیکومادرید قرار داشت، بشیکتاش را انتخاب کرد. 

این اتفاقات یک پیام روشن دارند: ترکیه دیگر فقط مقصدی برای بازیکنان در حال افول نیست. 

 ورود صلاح؛ اتفاقی که همه چیز را تغییر داد 
اگر انتقال اوسیمن و سانه یک نشانه بود، انتقال محمد صلاح به ترابزون‌اسپور را باید یک زنگ خطر جدی برای رقبا دانست. تا همین اواخر بازار ستاره‌های بزرگ ترکیه تقریبا در اختیار سه غول استانبول یعنی گالاتاسرای، فنرباغچه و بشیکتاش بود، اما صلاح تصمیم گرفت به ترابزون برود؛ باشگاهی خارج از استانبول و در ساحل دریای سیاه؛ تصمیمی که فقط فوتبالی نبود. 

صلاح پس از سال‌ها زندگی در انگلیس می‌خواست در یک کشور مسلمان زندگی کند و در عین حال از شلوغی و هیاهوی استانبول فاصله بگیرد. ترابزون برای او و خانواده‌اش محیطی آرام‌تر فراهم می‌کند. از طرف دیگر، پروژه ورزشی باشگاه نیز جذاب است. ترابزون‌اسپور هفت بار قهرمان لیگ ترکیه شده و آخرین قهرمانی‌اش به سال ۲۰۲۲ برمی‌گردد. صلاح قرار نیست صرفا یک بازیکن دیگر باشد. او آمده تا رهبر پروژه‌ای باشد که می‌خواهد دوباره سلطه تیم‌های استانبول را بشکند. 

 راز قرارداد‌های نجومی ترکیه 
اما سوال بزرگ اینجاست: باشگاه‌های ترکیه با اقتصادی گرفتار تورم و کاهش ارزش پول ملی، چگونه چنین دستمزد‌هایی می‌پردازند؟ یکی از پاسخ‌ها، سیستم قرارداد‌های خالص است. در ترکیه معمولا بازیکن روی مبلغ خالص مذاکره می‌کند و باشگاه مسئولیت مالیات را بر‌عهده می‌گیرد؛ بنابراین وقتی مثلا گفته می‌شود صلاح ۵/۱۴میلیون پوند خالص دریافت می‌کند، این همان پولی است که به‌حساب او می‌رود. 

برای مقایسه، یک باشگاه انگلیسی برای رساندن چنین مبلغی به جیب بازیکن، تحت قوانین مالیاتی انگلیس باید بیش از ۵۰۰هزار پوند در هفته دستمزد ناخالص پرداخت کند. همین مدل باعث شده ستاره‌هایی مثل اوسیمن، سانه، کانته و ولاهوویچ بتوانند در ترکیه قرارداد‌هایی ببندند که حتی برخی غول‌های سنتی اروپا نیز قادر به پرداخت‌شان نیستند. 
ترکیه قصد ندارد نسخه دوم عربستان باشد. سلاح اصلی این کشور چک‌های بی‌نهایت نیست. ترکیه چیزی متفاوت می‌فروشد: ترکیب پول، فوتبال اروپا، تاریخ، فرهنگ و هوادارانی دیوانه‌وار عاشق فوتبال. ستاره‌ای که به ترکیه می‌رود، هنوز می‌تواند در اروپا بدرخشد، در ورزشگاه‌های پرشور بازی کند، برند خودش را حفظ کند و در عین حال دستمزدی نجومی دریافت نماید. 

شاید به همین دلیل بازار نقل و انتقالات فوتبال در حال تغییر است. عربستان ثابت کرد پول می‌تواند بزرگ‌ترین ستاره‌ها را جذب کند، اما ترکیه حالا می‌خواهد ثابت کند برای جذب ستاره‌ها، فقط پول کافی نیست. اگر این مدل مالی پرریسک بتواند دوام بیاورد، ترکیه می‌تواند به مقصدی تبدیل شود که ستاره‌ها برای پول گرفتن به آن می‌روند، اما مهم‌تر از آن، برای ادامه فوتبال در اروپا آن را انتخاب می‌کنند.