جام جم آنلاین - فوتبال آسیا ممکن است در سالهای آینده شاهد یک تغییر مهم در تقویم مسابقات ملی باشد؛ کنفدراسیون فوتبال آسیا در حال طراحی لیگ ملتهای آسیا است؛ رقابتی که میتواند بخشی از دیدارهای دوستانه را با مسابقات رسمیتر و هدفمندتر جایگزین کند.
AFC در دسامبر ۲۰۲۵ رسماً اعلام کرد که برنامه معرفی AFC Nations League را در دستور کار دارد. هدف اعلامشده از این طرح، ایجاد چارچوبی ساختاریافتهتر و پایدارتر برای مسابقات تیمهای ملی و فراهم کردن فرصتهای رقابتی بیشتر برای اعضای کنفدراسیون است.
بر اساس طرح مطرحشده، در صورت نهایی شدن رقابتها، تیمهای ملی قدرتمند آسیا میتوانند در فاصله میان دورههای جام ملتهای آسیا، مسابقات بیشتری در سطحی رقابتی و رسمی مقابل یکدیگر برگزار کنند.
🇮🇷 ایران در مسیر بازیهای بزرگ آسیایی
اجرای چنین تورنمنتی میتواند برای تیم ملی ایران اهمیت ویژهای داشته باشد. ایران در سالهای اخیر برای پیدا کردن حریفان قدرتمند در برخی پنجرههای فیفا با محدودیتهایی مواجه بوده و ایجاد یک رقابت رسمی در سطح قاره میتواند فرصت بیشتری برای بازی مقابل تیمهای مطرح آسیا ایجاد کند.
در چنین شرایطی، تقابلهایی مانند ایران - ژاپن، ایران - کره جنوبی، ایران - استرالیا یا ایران - عربستان میتواند بیش از گذشته در تقویم فوتبال ملی تکرار شود؛ البته هنوز هیچیک از این دیدارها بهعنوان برنامه قطعی لیگ ملتهای آسیا اعلام نشده است.
⚽ چرا AFC به دنبال لیگ ملتهاست؟
یکی از اهداف اصلی این طرح، ایجاد تقویم منظمتر برای تیمهای ملی و افزایش کیفیت مسابقات بینالمللی است.
تجربه لیگ ملتهای اروپا نشان داده است که یک رقابت ساختاریافته میتواند بسیاری از بازیهای دوستانه را به مسابقاتی با انگیزه و اهمیت بیشتر تبدیل کند. در آسیا نیز چنین ساختاری میتواند به تیمهای ملی اجازه دهد در طول چرخههای مختلف، با حریفانی نزدیک به سطح خود روبهرو شوند.
این مسئله برای تیمهای بزرگ آسیا اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا در برخی پنجرههای بینالمللی، پیدا کردن حریف قدرتمند خارج از قاره به دلیل فشردگی تقویم مسابقات قارهای دشوار است.
🌏 فقط ایران، ژاپن و کره جنوبی نیستند
اگر این طرح با ساختاری شبیه سیستمهای سطحبندی اجرا شود، تنها تیمهای بزرگ از آن سود نخواهند برد.
تیمهایی مانند ازبکستان، اردن، قطر، عراق، عربستان، استرالیا و اندونزی نیز میتوانند از چنین رقابتهایی برای افزایش تجربه بینالمللی و ارتقای سطح فوتبال ملی خود استفاده کنند.
در صورت استفاده از سیستم صعود و سقوط میان سطوح مختلف، رقابت برای تیمهای متوسط و حتی تیمهای در حال توسعه آسیا نیز جذابتر خواهد شد.
البته تعداد گروهها، سیدبندی، نحوه صعود و سقوط، تعداد مسابقات و زمان آغاز رقابتها هنوز بهصورت رسمی از سوی AFC اعلام نشده است.
🏆 جام ملتهای آسیا کافی نیست؟
جام ملتهای آسیا مهمترین تورنمنت ملی قاره محسوب میشود، اما تنها هر چهار سال یکبار برگزار میشود و قرعه مسابقات نیز تعیین میکند تیمهای مدعی چه زمانی مقابل یکدیگر قرار بگیرند.
لیگ ملتهای آسیا میتواند این خلأ را تا حدی برطرف کند و به هواداران اجازه دهد تقابل قدرتهای بزرگ فوتبال قاره را با فاصله زمانی کوتاهتری ببینند.
برای مثال، اگر ساختار رقابتها به گونهای طراحی شود که تیمهای برتر در یک سطح قرار بگیرند، احتمال تقابل مکرر تیمهایی مانند ایران، ژاپن، کره جنوبی و استرالیا افزایش خواهد یافت.
💰 پای درآمد و حق پخش هم در میان است
برگزاری مسابقات رسمی میان تیمهای ملی بزرگ آسیا میتواند از نظر اقتصادی نیز برای AFC و فدراسیونهای عضو اهمیت داشته باشد.
فروش حق پخش، جذب حامیان مالی، افزایش فروش بلیت و برگزاری مسابقات در ورزشگاههای بزرگ شهرهایی مانند تهران، توکیو، سئول، ریاض، دوحه و جاکارتا میتواند به ایجاد یک بازار گسترده برای فوتبال ملی آسیا کمک کند.
از سوی دیگر، چنین رقابتهایی میتواند به افزایش جذابیت پنجرههای فیفا و جذب بیشتر مخاطبان فوتبال ملی منجر شود.
📅 لیگ ملتهای آسیا چه زمانی آغاز میشود؟
AFC تاکنون اصل راهاندازی لیگ ملتهای آسیا را تأیید کرده، اما جزئیات کامل این مسابقات همچنان در دست بررسی است.
بنابراین زمان دقیق آغاز نخستین دوره، فرمت مسابقات، تعداد تیمها و نحوه تقسیمبندی آنها را نمیتوان قطعی دانست. AFC در اطلاعیه رسمی خود تأکید کرده که این طرح با هدف ایجاد چارچوبی منظمتر و پایدارتر برای مسابقات تیمهای ملی دنبال میشود.
اگر این پروژه پس از جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ وارد مرحله اجرایی شود، فوتبال ملی آسیا میتواند وارد دورهای تازه شود؛ دورهای که در آن بازیهای بزرگ میان قدرتهای قاره نه فقط در جام ملتها و انتخابی جام جهانی، بلکه در یک تورنمنت اختصاصی نیز دنبال شود.
